Zwangerschap
Als je zwanger bent, dan wil je weten waar je aan toe bent. Is deze klacht normaal? Kan ik er wat aan doen? Die vragen willen we op deze pagina's beantwoorden.Het zwangerschap ABC: Zwangerschapsadviezen en veelvoorkomende klachten
Aambeien
Acne
Afscheiding
Alcohol
Angst
A terme
Bandenpijn
Bekkenpijn
Blaasontsteking
Bloedarmoede
Bloedonderzoek
Bloedneus
Bloedverlies
Borstvoeding
Borstvoedingsinformatieavonden
Brandend maagzuur
Candida albicans
Cafeïne
Carpaal tunnel;syndroom
CTG
Drugs
Emoties
Eten, de adviezen
Flauwvallen
Foliumzuur
Haargroei
Harde buiken
Incontinentie
Jeuk
Koortslip
Kraamzorg
Krampen
Lage rugpijn
Lekkende borsten
Listeriose
Maagzuur
Minder leven
Misselijkheid
Moeheid
Moeders voor moeders
Paracetamol
Rhesusfactor
Roken
Sauna en zonnebank
Slecht slapen
Spataderen
Sporten
Striae
Stuitligging
Toxoplasmose
Transpireren
Uitgetelde datum
Vaginale schimmelinfecties
Verlof
Verstopping
Vliegreizen
Vocht vasthouden
Vrijen
Vijfde ziekte
Zon(nebank)
Zwangerschapscursus
Zwangerschapsmasker
Zwangerschapsverklaring
Aambeien
Aambeien zijn uitgezette bloedvaten ( een soort spataderen) die als pijnlijke bobbels rond en in de anus zitten. Aambeien kunnen gaan bloeden en andere vervelende klachten veroorzaken, zoals: irritatie, jeuk en slijmafscheiding. Obstipatie en zwangerschap zijn de meest voorkomende oorzaken van aambeien.
Leefmaatregelen:
- voldoende bewegen
- voldoende drinken (6 tot 8 glazen per dag), waaronder evt. roosvicee laxo.
- Voldoende vezelrijke voeding, zoals volkoren -, rogge-, en krentenbrood, zilvervliesrijst, verse groente, vruchten met schil en peulvruchten. Verder zijn noten, pinda’s, havermout, muesli en gedroogde zuidvruchten rijk aan vezels. Ook kunt u zemelen toevoegen aan de voeding.
- Sla het ontbijt niet over
- Ga direct naar het toilet wanneer u aandrang voelt
- Pers niet te hard
- Neem voldoende tijd voor de stoelgang, maar blijf niet te lang zitten
- Draag bij voorkeur katoenen ondergoed
- Drink géén laxerende kruidenthee
Om klachten te verlichten kunt u een warm zitbad nemen, of ijsblokjes in een washandje tegen uw anus houden.
Acne
Jeugdpuistjes die tijdens de zwangerschap onder invloed van de hormonen opnieuw kunnen ontstaan. Meestal neemt de ernst na de eerste zwangerschapsmaanden af.
Afscheiding
Enige vaginale afscheiding is normaal. Deze afscheiding bestaat uit cellen van de vaginawand, vocht uit de vaginawand en slijm uit de kliertjes in de baarmoedermond en bij de uitgang van de vagina. Deze afscheiding heeft een reinigende functie.Een verhoogde vaginale afscheiding tijdens de zwangerschap is normaal. Gebruik liever geen zeep en inlegkruisjes. Met water mag je je zo vaak wassen als je wilt.
Als de afscheiding van kleur verandert, of sterk gaat ruiken moet worden gedacht aan een infectie . Ook als je merkt dat het gaat branden of jeuken, kan het zijn dat je een vaginale schimmelinfectie hebt. Dit komt vaker voor tijdens de zwangerschap en kan door de huisarts goed behandeld worden.
Alcohol
Gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind.Geen alcohol is de veiligste optie ten tijde van de bevruchting, zwangerschap en borstvoeding, lees meer op de volgende website: www.fasstichting.nl.
Zie ook www.alcoholinfo.nl
Angstgevoelens
Het is normaal dat je tijdens je zwangerschap niet enkel geniet maar je ook af en toe zorgen maakt. Deze zorgen kunnen heel divers zijn. Zo kan het zijn dat je bang bent voor een miskraam of een vroeggeboorte, je je zorgen maakt over de gezondheid van je kind, je bang bent voor de bevalling, je je zorgen maakt over de kraamtijd en de verantwoordelijkheid, etc. Deze gevoelens kunnen worden veroorzaakt door hormonen, eerdere ervaringen en verhalen van anderen. Het kan zich uiten in piekeren maar ook bijvoorbeeld in nachtmerries.Vertel je verloskundige wanneer je hier last van hebt. Zij kan je het een en ander uitleggen en je hopelijk enigszins geruststellen.
A terme
De datum waarop je uitgerekend bent.
Bandenpijn
Bandenpijn is een normaal en veelvoorkomende klacht tijdens de zwangerschap. De banden die de meeste klachten geven, zijn de banden die zowel links als rechts vanuit de bovenkant van de baarmoeder, langs de baarmoeder en dan via het lieskanaal naar de binnenkant van de grote schaamlippen lopen. Deze banden worden als elastiekjes uitgerekt tijdens het groter worden van de baarmoeder. Bij een plotselinge beweging worden deze banden nog eens extra opgerekt en dat kan een vervelende stekende pijn geven of een zeurend gevoel. Dit kan onder meer gebeuren bij hoesten, bij het opstaan, bij omdraaien in bed, bij lopen en aan het einde van de dag als je lichaam moe is, bij veel kindsbewegingen. Deze pijn kan de hele zwangerschap en ook in de kraamweek voorkomen. Probeer plotselinge bewegingen te vermijden. Warmte op de pijnlijke plek met een kruik, douche of bad doet vaak wonderen. Draag eventueel verstevigd ondergoed. Ook door even rustig te liggen merk je dat de pijn overgaat.
Bekkenpijn
Tijdens de zwangerschap worden de banden en het kraakbeen tussen de bekkenbotten wat weker zodat het kind tijdens de baring makkelijker het bekken kan passeren. Bekkenpijn kan hier het gevolg van zijn. Veel vrouwen hebben hier in enige mate last van. Bij een klein deel van hen is er echter sprake van overmatige verweking en zijn de klachten ernstiger. Men spreekt dan van bekkeninstabiliteit.De meest voorkomende klachten hierbij zijn pijn bij het lopen, pijn in de onderrug die uitstraalt naar de knieën, een beurs, moe gevoel of pijn rondom de schaambeenverbinding. Staan op een been en traplopen zijn pijnlijk en vaak onmogelijk. Een typische klacht is dat de pijn het voorwaarts lopen vrijwel onmogelijk maakt en dat alleen achteruit schuifelen nog kan.
Het is van belang een evenwicht te vinden tussen rust en activiteit. Beweging is nodig om spieren op sterkte te houden en spierzwakte te voorkomen. Rust kan van belang zijn om banden en kapsels te sparen en zo verergering van klachten te voorkomen. Voor bekkenpijnklachten bestaan geen ‘wondermedicijnen'. Het zijn klachten waarbij acceptatie en tijd om ermee te leren omgaan belangrijk zijn.
Leefmaatregelen:
- luister naar uw lichaam!!
- vind een balans tussen rust en bewegen, het bekken niet te zwaar belasten, niet zwaar tillen, niet paardrijden, springen of turnen
- Heb je last van bekkenklachten, laat het je verloskundige dan weten. Zij kan je advies geven en indien nodig informatie geven over doorverwijzing naar fysiotherapie of caesartherapie.
Een paar tips bij specifieke handelingen:
- Staan: Langdurig staan op een plaats is vaak een probleem. Vaak is de beste oplossing het staan te vermijden door te gaan zitten of te gaan lopen.
- Lopen: draag geen schoenen met hakken.
- Trappenlopen: Als trappenlopen problemen oplevert, probeer dan eens zittend de trap af te gaan. Ook kun je iedere keer dezelfde voet bijtrekken per trede. Achteruit de trap op en af is een andere oplossing.
- Liggen en slapen: Als je 's nachts last hebt, kun je een kussen tussen je knieën en enkels leggen. Zijligging is vaak een plezierige houding.
- In en uit bed komen: Bij het uit bed komen kun je het beste proberen op je zij te rollen met je knieën tegen elkaar aan. Als je dan je voeten buiten het bed steekt, kun je jezelf daarna met je armen opduwen tot je zit, en vervolgens opstaan.
- Aan- en uitkleden: Instapschoenen kunnen veel ongemakkelijke bewegingen besparen, evenals zittend aan- en uitkleden.
- Seksualiteit: Probeer bij gemeenschap een houding te vinden waarbij je je benen niet extreem spreidt. Zijligging blijkt vaak een plezierige houding.
- Keukenwerkzaamheden: Zitten op een kruk met wieltjes is minder belastend dan de hele tijd opstaan en gaan zitten. Duw de kruk wel naar achteren met je voeten, maar probeer niet al zittend op deze manier de kruk naar voren te halen.
- Autorijden: Bij het instappen kun je een plastic zak op de stoel leggen. Je gaat hierop zitten met je knieën bij elkaar en al draaiend, met het plastic op de stoel, haal je je benen naar binnen. Om onder het rijden niet van de stoel te glijden, moet je de plastic zak wel verwijderen. Bij het rijden kunnen snelle bewegingen van de voet (remmen) pijnlijk of onmogelijk zijn.
Blaasontsteking
Tijdens de zwangerschap geeft een blaasontsteking vaak niet de typische klachten zoals een branderig gevoel tijdens of na het plassen en vaak plassen (dit moet je toch al!), maar uit een blaasontsteking zich vooral als een zeurende buikpijn voornamelijk onderin de buik of harde buiken. Wanneer je deze klachten hebt, meldt dit dan aan ons. We zullen de klachten met je doorspreken en indien nodig je urine laten controleren bij de huisarts en je gericht advies geven.Als je een blaasontsteking hebt, krijg je een antibioticakuur door de huisarts voor geschreven. Vraag altijd even aan de apotheker of je deze medicijnen mag nemen in de zwangerschap. Drink extra veel water en gebruik extra veel producten waar Vitamine C in zit (kiwi, sinaasappel(sap), Cranberrysap, grapefruit(sap). Dit verlaagt de zuurgraad in je blaas waardoor de bacteriën sneller dood gaan. Maak de antibioticakuur altijd af en laat daarna je urine controleren om te kijken of de blaasontsteking echt over is. Dit alles is belangrijk omdat een blaasontsteking voortijdige weeën kan geven. Als je denkt dat het bovenstaande op jou van toepassing is, neem dan altijd even contact op met ons.
Bloedarmoede
Als je bloedarmoede hebt, kunnen we staalpillen voorschrijven. Een goede ijzerhoeveelheid in je bloed is namelijk ook heel belangrijk tijdens de bevalling, als je veel zuurstof nodig hebt voor het opvangen van de weeën. Staalpillen kunnen leiden tot verstopping.Een tekort aan ijzer kun je voorkomen met volwaardige voeding. IJzerrijke voeding:
- Volkerenproducten, tarwekiemen.
- Koolsoorten, (donker)groene bladgroenten
- Vooral bonen, linzen, erwten en Marmite bevatten veel ijzer. Evenals donkergroene bladgroenten, volkerenproducten, tarwekiemen en zilvervliesrijst.
- Brandnetel-thee is beroemd om zijn ijzergehalte, en is een van de smakelijkste soorten kruidenthee.
- Frambozenblad-thee, een typische zwangerschapsthee, is ook een belangrijke bron van ijzer. Verkrijgbaar in een Natuurvoedingswinkel.
- Vlierbessen en rozenbottels bevatten ook veel ijzer; de merken Roosvicee en Floradix, of vlierbessensiroop uit de natuurvoedingswinkel, zijn heerlijke dorstlessers.
Voeg deze vruchtensappen ook eens toe aan je toetje of ontbijt. Omdat deze dranken ook vitamine C bevatten, bevorderen ze de ijzeropname in je bloed.
Waarschuwing
Drink zo weinig mogelijk koffie en gewone thee. Vooral niet tijdens het eten. Koffie en thee belemmeren namelijk de opname van ijzer.
Bloedonderzoek
Bij alle zwangere vrouwen wordt in de 12e week bloed afgenomen voor onderzoek. We laten het volgende bepalen; Uw bloedgroep en resusfactor, of U vreemde antistoffen maakt, of U een bepaalde geslachtsziekte of leverziekte heeft en wat Uw ijzergehalte is.
Ook wordt een HIV-test gedaan. Deze test zit tegenwoordig ook in het pakket omdat er nu behandelmethoden bestaan om de kans op besmetting van het kindje te verkleinen.
Indien nodig bepalen we nog andere zaken.
Ma – woe – vr van 8.00-10.30 uur en di - do van 8.00-9.00 uur.
Zwangeren uit gemeente Landerd kunnen dinsdag-, woensdag- en donderdagmorgen, tussen 8.30 – 9.30 uur, zonder afspraak, (met ponskaartje van Oss) terecht in De Wijers, aan de Netjeshof te Schaijk. Schikken deze tijden niet dan kunt U eventueel naar het laboratorium van het ziekenhuis in Oss tijdens kantooruren.
Wij ontvangen de uitslagen op de praktijk.
Bij Uw eerstvolgende bezoek hoort U deze dan weer van ons. Indien een uitslag te hoog of te laag is, bellen we U eerder op.
Voor meer informatie over het bloedonderzoek verwijzen we naar de folder, welke U bij Uw eerste bezoek ontvangt of ga naar www.rivm.nl/zwangerschapsscreening
Bloedneus
Tijdens je zwangerschap kan een neusbloeding eerder optreden omdat de fijne bloedvaten door het grotere bloedvolume meer belast worden en de bloedstolling iets verminderd kan zijn.
Bloedverlies
In het begin van de zwangerschap kan er mogelijk wat bloedverlies zijn. Dit hoeft op zich niets te betekenen.Rond de tijd dat je eigenlijk weer ongesteld zou moeten worden, wordt soms wat bloedverlies gezien. Waarschijnlijk is dat hormonaal bepaald en dit heeft geen consequenties.
Wanneer je ongeveer twee weken overtijd bent, kan dit bloedverlies het gevolg zijn van de innesteling van de placenta in de baarmoeder. Dit is onschuldig.
Je kan ook bloedverlies hebben na het vrijen. De baarmoedermond is in de zwangerschap zeer goed doorbloed en bloedt vrij snel bij aanraking. Dit kan echter geen kwaad voor de zwangerschap. Enkele dagen nadien kan je nog iets bruinige afscheiding hebben.
Helaas kan bloedverlies ook een eerste teken zijn van een miskraam. Vaak gaat dit gepaard met buikpijn, soms heviger dan bij een menstruatie. Indien je helderrood bloedverlies hebt tussen de 8 en 12 weken kunnen we een echo maken om te controleren of de zwangerschap nog in orde is of dat er toch sprake is van een miskraam. Bel ons hiervoor overdag om een afspraak te maken.
Aan het einde van de zwangerschap kan je af en toe wat slijmerig (bruin) bloed verliezen; de slijmprop. De slijmprop sluit tijdens je zwangerschap de baarmoedermond af. Het verliezen van deze slijmprop houdt niet automatisch in dat de bevalling begint, maar is een teken dat het einde van de zwangerschap nadert.
Helderrood bloedverlies dat zomaar spontaan optreedt willen wij altijd weten. Bij een enkel druppeltje bel je overdag; is het meer dan een inlegkruisje vol dan bel je altijd direct op het spoednummer. Bewaar dan het inlegkruisje of maandverband waarin het bloedverlies zichtbaar is, zodat wij de hoeveelheid in kunnen schatten.
Borstvoeding
Borstvoeding wordt wereldwijd als eerste keus voor babyvoeding aangeraden, omdat moedermelk stoffen bevat die het kindje tegen infecties en allergieën beschermen.Daarnaast heeft borstvoeding nog een aantal andere voordelen:
- Met borstvoeding groeit je baby het beste
- Beschermt tegen allerlei ziekten: maag-darmstoornissen, buikpijn en diarree, oorontstekingen, longontsteking en bronchitis. Bovendien is het risico dat je baby naar het ziekenhuis moet 5 x zo klein.
- Bescherming op de lange duur: verminderd kans op allergische klachten, zoals eczeem en astma en suikerziekte.
Ook is het geven van borstvoeding goed voor jezelf:
- Je komt na de bevalling makkelijker terug op je oude gewicht, de baarmoeder wordt sneller kleiner waardoor er minder kans is op ontstekingen.
- Als je een tijd lang borstvoeding hebt gegeven loop je minder risico op het krijgen van bepaalde vormen van kanker. Op latere leeftijd zijn je botten steviger.
Bijna alle vrouwen kunnen borstvoeding geven. Maar het gaat niet altijd vanzelf. Wij zullen je proberen zo goed mogelijk te ondersteunen met het geven van borstvoeding.
Als je om medische of persoonlijke redenen geen borstvoeding gaat geven of als borstvoeding ondanks goede begeleiding niet lukt, is flesvoeding een goed alternatief.
Uiteraard zullen we altijd je keuze respecteren.
Meer informatie:
Borstvoedingsinformatieavonden
Aanbevolen om deel te nemen! Worden door deelnemers als zeer nuttig ervaren.Lactatiekundige Nellie Schonenberg. Inlichtingen en opgeven 0486-432216.
In Grave: Vereniging Borstvoeding Natuurlijk; Petra Ippel. Te bereiken via 0486-436478 of This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
Lees meer op de volgende websites:
www.borstvoeding.nl.
Borstvoeding en werk
www.zvb.borstvoeding.nl
Brandend maagzuur
De spier die de maag moet afsluiten werkt niet optimaal onder invloed van het zwangerschapshormoon progesteron. Hierdoor kan er maagzuur lekken vanuit de maag naar de slokdarm.Leefmaatregelen:
- eet geen vet voedsel, dit blijft langer in de maag
- eet verschillende kleine maaltijden verdeeld over de dag.
- Drink enkele slokken melk of neem wat yoghurt, dit bind namelijk het maagzuur
- Vermijd drinken van alcohol, sinaasappelsap, koffie en koolzuurhoudende dranken
- Vermijd eten zoals chocolade, pepermunt en sterk gekruid eten
- Melk met wat biscuitjes voor het slapen gaan kan juist weer helpen
- Ga niet liggen als u net gegeten heeft
- Verhoog het hoofdeinde van het matras met ongeveer 15-25 cm
Bij de apotheek kan je Rennie’s, Antagel of Regla PH kopen. Deze preparaten binden het zuur waardoor je even van je klacht af bent. Deze producten kan je zonder recept bij de apotheek of drogist kopen.
Cafeïne
Veel zwangere ‘koffieleuten’ worden spontaan misselijk als ze maar aan een kopje koffie dénken, anderen drinken tijdens de zwangerschap vrolijk door. Je kind wordt, net als jij waarschijnlijk, actief van een cafeïnestoot. Drink je veel koffie, dan krijgt je kind ook veel cafeïne binnen, wat onder meer tot groeiachterstand kan leiden. Uit een Deens onderzoek is gebleken dat zwangere vrouwen die meer dan drie koppen koffie per dag dronken, meer kans op een miskraam hadden. Beperk je je tot twee á drie kopjes koffie per dag, dan ondervindt je baby er geen schade van.
Candida Albicans
Ofwel schimmelinfectie, dit is een veelvoorkomende kwaal die te wijten is aan de veranderingen in de zuurgraad van de vagina. Het kenmerkt zich door hevige jeuk aan de vagina, het slijmvlies wordt rood en vertoont witte plakkaten die zich niet gemakkelijk laten verwijderen. De huisarts kan je een creme of vaginale tabletten ter bestrijding voorschrijven.
Carpaal tunnel syndroom
Een aantal zwangere vrouwen heeft last van slapende handen en soms een pijnlijke tinteling in handen en vingers. Deze klachten treden meestal ’s nachts op, maar er zijn ook zwangeren die er bij hun dagelijkse werkzaamheden behoorlijk last van hebben. Vooral na het opstaan hebben ze weinig gevoel en krachtsverlies in hun vingers en handen.De klachten worden veroorzaakt door vochtophoping in het weefsel van een soort hoesje (tunnel) dat om de zenuwbanen zit en door het polsgewricht loopt tot aan de vingertoppen.
Ook al houd je geen zichtbaar vocht vast, dan kan het toch zijn dit vocht in die tunnel (de carpale tunnel) ervoor zorgt dat de zenuwen bekneld raken. Dit kan klachten geven als tintelingen in de vingers, slapende handen en soms zelfs pijn waar je ’s nachts wakker van wordt. Vaak heb je minder kracht in die hand. Het kan verlichting geven door wisselbaden te nemen en dan te bewegen met de vingers (knijpen in een spons). Ook wil het dragen van skatehandschoenen verlichting geven.
Na de zwangerschap verdwijnen deze klachten meestal volledig, al kan dit wel enkele maanden duren.
CTG-onderzoek
Een cardiotocograaf oftewel CTG, is een apparaat dat de hartslag van de baby kan meten en de weeënactiviteit registreert. Het geregistreerde patroon van het hartritme van de baby zegt iets over zijn of haar conditie. Bij het maken van een CTG krijg je twee banden om de buik. Via het zendertje dat aan deze banden bevestigd is, wordt de informatie op grafiekpapier gezet. Het is een pijnloos onderzoek. De gynaecoloog let vooral op de snelheid van de hartslag van de baby. Ook wordt er gekeken hoe een baby reageert op een harde buik.
Drugs
Gebruik van harddrugs (amfetaminen, XTC, heroïne en cocaïne) in de zwangerschap wordt ten zeerste afgeraden. Ook het gebruik van soft drugs wordt in de zwangerschap ontraden, mede omdat ze tegelijk met tabak gebruikt worden.Hard drugs zijn zeker slecht voor een ongeboren kind. Bij heroïne, cocaïne, amfetaminen en waarschijnlijk XTC raakt het kind ook verslaafd en moet het na de geboorte op de couveuseafdeling afkicken. Vroeggeboorte komt vaak voor en het risico op overlijden vlak voor of vlak na de geboorte is verhoogd. Door zuurstoftekort kan groeiachterstand ontstaan.
Het is belangrijk dat als je drugs gebruikt, je dit vertelt aan ons. Praat er open over en wees niet bang om te vertellen wat en hoeveel je gebruikt. Samen kunnen we kijken welke oplossingen mogelijk zijn. Je wordt mogelijk doorverwezen naar een gynaecoloog, hij/zij zal je zwangerschap dan verder begeleiden.
Emoties
De zwangerschap is een periode vol emoties, het is normaal dat zowel vreugde twijfels als angst worden gevoeld. Ook tijdens de geboorte en na de bevalling wordt de moeder overspoeld door emoties. In het kraambed is enige emotionele labiliteit (de ene dag nog het juichende gevoel dat je alles aankan, de volgende dag het gevoel diep in de put te zitten) normaal.Naar boven
Eten; de adviezen
Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Eten voor twee is niet nodig, maar lijnen tijdens de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding is niet verstandig. In het vetweefsel van uw lichaam worden schadelijke stoffen opgeslagen. Deze komen vrij als je afvalt. Verse groenten en fruit zijn belangrijke bronnen van vitaminen, mineralen en vezels. Het is belangrijk verse groenten goed te wassen. Aardappelen, (volkoren)brood, rijst en pasta (zoals macaroni) zijn belangrijke energiebronnen. Melk, kaas, eieren, vlees, kip en vis zijn belangrijk voor de calcium- en eiwitbehoeften van het groeiende kind en de moeder zelf. Halvarine, boter, margarine en vette vis voorzien in de behoefte aan vitamine A en D.
- In (half)rauw vlees en op ongewassen groenten kan een parasiet voorkomen die toxoplasmose kan veroorzaken. Dit is een infectieziekte die tot aangeboren afwijkingen bij het kind kan leiden. Het advies is voor iedere zwangere: Eet geen rauw of halfrauw vlees of vleeswaren. Was groentes en fruit goed. Laat de kattenbak verschonen of trek handschoenen aan, ook als je werkt in de tuin.
- Zachte kazen die van rauwe melk zijn gemaakt, zoals brie en camembert kunnen de Listeria-bacterie bevatten. Als de kaas van rauwe niet-gepasteuriseerde melk is gemaakt, staat er meestal op de verpakking "au lait cru". Eet deze dan niet!
Ook kan Listeria groeien in rauwe kip, rauwe vis en rauw vlees die lang in de koelkast bewaard worden. Bewaar rauwe producten dus zo kort mogelijk en koop ze liever vers. Listeria is niet bestand tegen verhitting door koken of bakken.
Alle voorverpakte (vacuümverpakt) gerookte vis, zoals zalm kan de listeria-bacterie bevatten. Koop alleen verse vis, of diepgevroren vis. - Wees zuinig met suiker en snoep niet overmatig. Het zijn veel calorieën en overtollige kilo's gaan er niet altijd even gemakkelijk af na de bevalling.
- In orgaanvlees zoals lever en paté zit veel vitamine A. Teveel vitamine A kan aangeboren afwijkingen veroorzaken bij het ongeboren kind. Eet daarom geen orgaanvlees en niet meer dan een keer per week leverproducten als leverworst en leverpastei.
- Het voedingscentrum adviseert aan zwangeren vanaf de derde maand extra Vitamine D (400 IE of 10 microgram per dag) in te nemen. In tabletjes Gravitamon of Davitamon femme natal zitten de juiste hoeveelheden vitamine D, met daarnaast wat ijzer en andere mineralen die U als zwangere moeilijk uit Uw voeding kunt halen. Verkrijgbaar bij apotheek of drogist. U kunt ook kiezen voor vitamine D druppels of tabletten.
Bekijk voor uitgebreidere informatie de volgende link:
www.voedingscentrum.nl
Flauwvallen
Tijdens de zwangerschap kan flauwvallen voorkomen als gevolg van een plotselinge daling van de bloeddruk, waardoor de hersenen kortdurend minder zuurstof hebben. Snel uit liggende houding overeind komen, een te warme, benauwde omgeving kunnen allemaal tot flauwvallen leiden.Flauwvallen is niet schadelijk voor de baby mits de vrouw binnen enkele minuten weer "bij" is. Flauwvallen voelt en ziet men meestal aankomen doordat de vrouw niet lekker wordt, het klamme zweet uitbreekt en wit wegtrekt. Om valpartijen te vermijden is het verstandig om op de grond te gaan zitten of eventueel te gaan liggen. Door het hoofd tussen de knieën te buigen, zodat het bloed naar de hersens kan stromen, is het flauwvallen soms nog tegen te houden.
Foliumzuur
Het advies is om dagelijks 0.5 mg foliumzuur te nemen als je zwanger wilt worden tot en met de 10e week van de zwangerschap.Foliumzuur heeft een positieve invloed op de ontwikkeling (sluiting) van de neuraalbuis, waaruit zich tijdens de embryonale periode de hersenen en het ruggenmerg ontwikkelen. De kans op open ruggetje (spina bifida) is dan kleiner.
Foliumzuur is een B vitamine dat onder andere voorkomt in bladgroentes, noten, eieren, vlees, vis, volkorenbrood, bananen.
Foliumzuur kan je in tabletvorm kopen bij de drogist of apotheek. Ook de multivitamines, specifiek voor zwangere vrouwen, bevatten de juiste dosering foliumzuur.
Voor vrouwen met een verhoogd risico op het krijgen van een kindje met een neuraal buisdefect wordt een dagelijkse hoeveelheid van 5 mg foliumzuur geadviseerd.
Groep-B-streptokokken (GBS)
De groep-B-streptokok is een bacterie die bij veel vrouwen (20%) in de vagina aanwezig is. Tijdens de geboorte komt de baby er dan mee in aanraking. Van alle pasgeborenen is 10% besmet met de bacterie, maar slechts in een enkel geval leidt dat tot een ernstige infectie (1 op de 1000 baby's).Als je tijdens de zwangerschap een blaasontsteking krijgt, zou dat het gevolg kunnen zijn van GBS. Je kunt erop bedacht zijn, maar verder kun je helaas niets doen om een GBS-infectie te voorkomen. Er wordt aan het einde van de zwangerschap bij je getest op de bacterie ‘actief’ is.
Risico: als je tijdens de bevalling koorts krijgt en als de hartslag van de baby versnelt, kan dat een aanwijzing zijn voor een infectie van het kind.
Soms wordt de baby pas na de eerste week (tot ca. drie maanden) ziek.
Naar boven
Haargroei
Onder invloed van zwangerschapshormonen krijg je een versterkte haargroei.Soms groeit het ook op plaatsen waar het eerder niet was opgevallen.
Na de zwangerschap zal dit geleidelijk weer verdwijnen.
Naar boven
Harde buiken
Met harde buiken worden samentrekkingen van de baarmoeder bedoeld. De baarmoeder is een grote spier die, ook als je niet zwanger bent, regelmatig samen trekt. Dit merk je niet altijd op.Naarmate de baarmoeder groter wordt en van binnenuit opgerekt wordt door de groter wordende vruchtzak met het kindje, kan je steeds meer harde buiken krijgen. Dit is een normaal verschijnsel zolang deze niet pijnlijk zijn en er geen regelmaat in zit van vaker dan 10-15 minuten.
Aan het einde van de dag zal je er meer last van kunnen hebben, een teken van het lichaam om het wat rustiger aan te doen.
Als je door de dag genomen pijnlijk harde buiken met een regelmatige frequentie hebt, neem dan altijd contact met ons op.
Incontinentie
Sommige vrouwen hebben tijdens de zwangerschap last van lichte incontinentie, dit komt omdat de spieren van het bekkenbodem zijn uitgerekt. Vooral bij hardlopen, of bij hoesten en niezen kan wat urine verloren worden.Naar boven
Jeuk
Sommige vrouwen hebben last van jeuk in de zwangerschap ten gevolge van hormonale beïnvloeding van de leverfuncties. Dit kan jeuk geven. Dit wil niet zeggen dat je lever niet goed werkt!!Mentholpoeder, Cardiflor van VSM, Mentho 10 ( www.mentho10.nl ) en vooral niet te warm douchen kan wat verlichting geven. Ook aftersun kan een verlichting tegen de jeuk zijn. Meld het wel altijd op het spreekuur.
Als de baby geboren is verdwijnt deze jeuk weer vanzelf.
Koortslip
Een koortslip wordt veroorzaakt door het herpes-simplex-virus. Het begint meestal met een pijnlijk en branderig gevoel rondom de lippen, daarna vormen zich blaasjes. Deze gaan na een tijdje kapot en drogen in tot kostjes. Meestal is de huid na 1 tot 2 weken weer genezen. Het virus raakt u nooit meer kwijt. Onder bepaalde omstandigheden kan het virus weer actief worden, bijvoorbeeld bij schraal weer, fel zonlicht, vrieskou, stress, koorts en zwangerschap.Leefmaatregelen:
- voorkom besmetting van anderen, zoen dus niemand zolang u blaasjes bij de mond heeft
- voor baby’s is herpes simplex virus gevaarlijk. Besmetting van de baby tijdens de zwangerschap komt praktisch niet voor. Wel moet U goed oppassen dat U of Het bezoek, Uw baby na de geboorte niet besmet via mondcontact als U op dat moment een koortslip heeft. Vermijd daarom zoen en knuffelen, zolang U blaasjes aan Uw mond heeft. Draag tijdens de verzorging van de baby een mondkapje en was altijd goed Uw handen. Deel handdoeken niet met anderen.
- Smeer zo nodig met koortslip crème: zovirax of vectavir.
Kraamzorg
Wij adviseren al vroeg in de zwangerschap je aanvraag voor de kraamzorg in te dienen. Afhankelijk van je verzekering mag je rechtstreeks naar een kraambureau bellen of wordt alles geregeld via je verzekeringsmaatschappij.
Wij adviseren kraamhulp òf bij Pantein (voorheen de Thuiszorg) òf bij de PVG aan te vragen. Met beide bureaus hebben wij goede ervaringen.
Voor meer informatie zie www.thuiszorgpantein.nl en www.kraamburopvg.nl .
Zodra je de bevestigingspapieren thuis hebt, controleer even of inderdaad het kraambureau uit Uw regio – van Uw keuze benaderd is! Als e.e.a. geregeld is geef dit dan aan ons door bij de eerstvolgende controle.
De kraamverzorgende assisteert de verloskundige tijdens een thuisbevalling. Vervolgens zal zij in de eerste 8 dagen vanaf de bevalling (de kraamtijd) de directe zorg voor moeder en kind op zich nemen. Dit is ook het geval wanneer je in het ziekenhuis bent bevallen.
Krampen
Kramp is een sterke samentrekking van een spier en kan een scherpe pijn veroorzaken. Na enkele seconden of minuten wordt de kramp meestal vanzelf minder. Bij zwangere vrouwen komt kramp regelmatig voor, meestal in de kuiten. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de veranderde bloedcirculatie.Leefmaatregelen:
- de spier oprekken
- de spier masseren
- warm kompres of kruik op de spier leggen
- ga voor het slapen gaan een eindje wandelen
- verhoog het voeteneinde van je bed
- Mogelijk zou magnesiumtabletten of vitamine B-complex kunnen helpen.
Lage rugpijn
Naarmate de zwangerschap vordert, rekken de banden en spieren van de buik steeds verder uit. Je bent dus aangewezen op de spieren van je rug. Daardoor wordt je rug overbelast en krijg je lage rugpijn. Let op een goede houding. Bespreek je klachten tijdens het spreekuur zodat we je gepaste adviezen kunnen geven.Leefregels
Over het algemeen kan je, wanneer je zwanger bent, alles blijven doen wat je ook deed toen je niet zwanger was, zoals werk, sport, seks en autorijden. Het is belangrijk dat je goed voor jezelf zorgt, naar je lichaam luistert en de volgende leefregels in acht neemt:
- Probeer in de zwangerschap zoveel mogelijk contact met de volgende stoffen te vermijden: verf op terpentinebasis, ongediertebestrijdingsmiddelen, chemicaliën (zoals foto-ontwikkelvloeistoffen) en lasergames. Van haarverf zijn tot nu toe geen schadelijke effecten bekend. Voor de zekerheid kan je beter geen soorten gebruiken waar loodhoudende oplosmiddelen in zitten.
- Bij het verschonen van de kattenbak en het werken in de tuin is het belangrijk handschoenen te dragen. In uitwerpselen van (vooral jonge) katten komt een parasiet voor die toxoplasmose kan veroorzaken.
- De beleving van seksualiteit tijdens de zwangerschap wisselt van vrouw tot vrouw. Sommige vrouwen voelen zich juist extra aantrekkelijk en hebben meer zin in vrijen dan gebruikelijk; anderen ervaren het tegenovergestelde. Klachten als moeheid of misselijkheid staan soms zin in seks in de weg. Pijnlijke, gespannen borsten kunnen bij seksuele opwinding nog pijnlijker worden. Er kan meer behoefte aan intimiteit en aanraking bestaan dan aan geslachtsgemeenschap. Bij een normaal verlopende zwangerschap zijn er geen geboden of verboden ten aanzien van seksualiteit. Geslachtsgemeenschap kan geen miskraam of beschadiging van het kind veroorzaken. Alleen bij bloedverlies of gebroken vliezen wordt gemeenschap afgeraden.
Problemen met seksualiteit kunt je altijd met ons bespreken. Dit geldt ook voor vervelende seksuele ervaringen in het verleden of moeite hebben met een inwendig onderzoek. Bespreek dit met ons, zodat wij hier rekening mee kunnen. - Pas bij sporten het tempo aan. Zwemmen, fietsen en fitness zijn sporten die je heel goed tot het einde van de zwangerschap kunt beoefenen. Sporten zoals hockey waarbij je risico loopt om iets tegen je buik aan te krijgen, of sporten waarbij je gemakkelijk met andere mensen botst of kunt vallen, zijn minder verstandig. Voor al deze dingen geldt: doe wat je altijd deed, maar verminder of stop wanneer je merkt dat het klachten geeft of wanneer het je meer vermoeit dan normaal. Probeer ook liever niet meer inspanning te leveren dan vóór de zwangerschap. Zorg dat je voldoende vocht binnen krijgt.
- Als je zwanger bent, kan je gerust op vakantie gaan. Zorg er wel altijd voor dat je je zwangerschapskaart bij je hebt. Doorgaans wordt aangeraden een vakantiebestemming te kiezen waar goede medische zorg aanwezig is, mochten zich onverhoopt complicaties voordoen. In verre, tropische landen is dit niet altijd het geval. Bovendien kan je onder primitieve omstandigheden wat gemakkelijker een infectieziekte oplopen die gepaard gaat met bijvoorbeeld hoge koorts of diarree.
Tegen vliegreizen bestaat uit medisch oogpunt geen bezwaar. Vliegmaatschappijen willen meestal geen zwangere vrouwen na 32-34 weken zwangerschapsduur vervoeren, omdat ze geen bevalling in de lucht willen riskeren. Als je voor die termijn een vliegreis gepland hebt, vraag ons dan om een zwangerschapsverklaring. Zo kan je op de luchthaven aantonen hoe ver je zwangerschap gevorderd is.
Vakanties op grote hoogte worden ontraden. Door de afnemende zuurstofspanning van de lucht is er minder zuurstof beschikbaar. Het advies is om niet langdurig hoger dan 2000 meter te verblijven. - Sauna. De eerste 3 maanden van de zwangerschap wordt het bezoeken van de sauna ontraden. Dit omdat in deze periode grote ontwikkelingen van het kindje plaatsvinden en we niet kunnen zeggen wat de effecten van het saunabezoek hierop zijn. Na deze 3 maanden let dan op dat je niet te lang in de sauna verblijft, je op de onderste bank blijft zitten, je goed afkoelt en niet alleen gaat omdat je door de warmte eerder de neiging hebt om flauw te vallen.
Lekkende borsten
Vaak denk je dat je pas last kunt krijgen van lekkende borsten als je bevallen bent en borstvoeding geeft. Niets is minder waar. In de laatste maanden van je zwangerschap kunnen je borsten al gaan lekken. Leuk is anders, vooral als je op een feestje of in een belangrijke bespreking bent. Stop daarom een extra laagje (bijvoorbeeld een grote wattenschijf of een zoogcompres) in je bh waardoor de melk niet door je bloes komt.
Listeriose
Een besmetting met de listeriabacterie kan listeriose veroorzaken, een ziekte die griepachtige klachten geeft zoals koorts, misselijkheid en diarree. Voor je ongeboren baby is die besmetting veel gevaarlijker dan voor jou: deze kan in het ergste geval leiden tot een miskraam of vroeggeboorte. Deze kans is heel klein, maar je wilt een listeria-infectie natuurlijk altijd voorkomen.Voorkómen listeriose:
- Gebruik geen (producten van ) rauwe melk. Denk vooral aan niet-gepasteuriseerde kazen.
- Eet geen rauwmelkse kaas (ook wel Au lait cru genoemd) tijdens de zwangerschap.
- Eet geen vacuümverpakte (gerookte) vis. In de randjes van de vacuümverpakking kunnen listeriabacteriën zich ophopen.
Uitzondering: verhit (tot 85 graden) de vacuümverpakte gerookte vis, dan wordt de listeriabacterie gedood. - Oppassen met: ongewassen en voorgesneden groenten en fruit
- Rauwe groenten en fruit kunnen aan de buitenkant listeriabacteriën bevatten. Was de groenten en fruit voor gebruik dus goed. Vooral voorgesneden groeten (rauwkost en salades) kunnen omdat ze bewerkt zijn, listeria bevatten.
Bewaar vooral de voorgesneden producten niet lang, want de listeriabacterie blijft zich ook vermenigvuldigen in een koele omgeving (zoals de koelkast).
Eet de voorbewerkte groenten en fruit het liefst dagvers
Maagzuur
Vanaf de middelste maanden van de zwangerschap ondervindt de vrouw vaak last van brandend maagzuur. Dit wordt veroorzaakt doordat de baarmoeder tegen de onderkant van de maag aandrukt. Bovendien komt het maagzuur wat gemakkelijker omhoog, doordat de sluitspier wat verslapt is.Adviezen:
- Het gebruik van meerdere kleine porties eten per dag in plaats van 3 grote maaltijden maakt de maag minder vol. Rustig eten en goed kauwen helpt ook.
- Vermijd bukken, dan stroomt het zuur gemakkelijk in de slokdarm. Moet je toch bukken, ga dan rustig door je knieën, in plaats van voorover te buigen.
- Lauwe melk of vanillevla staan bekend om hun zuurbrandremmende werking. Ook kamillethee of appelazijn – opgelost in water – kan het ongemak verlichten.
- Het kauwen op rauwe amandelen is een beproefd huismiddel tegen zuurbranden. Of kauwen op havervlokken of droog brood.
- Zorg voor voldoende beweging, dat stimuleert de spijsvertering en de stoelgang.
- Vermijd spanningen en stress zoveel mogelijk.
- Afgeraden wordt het gebruik van koolzuurhoudende dranken, sterke koffie, kruiden, chocolade en zure vruchtsappen. Wees matig met vet(te maaltijden).
- Gebruik niet te veel kauwgom. Door de extra lucht wordt de maag gevuld.
- Draag geen knellende kleding.
- Verhoog 's nachts het hoofdeinde van het bed eventueel of neem een extra kussen.
- Wanneer het veranderen van je eet- en drinkgewoonten niet voldoende effect heeft, kun je even overleggen met je verloskundige, de drogist of apotheker. Er zijn geneesmiddelen verkrijgbaar die het maagzuur neutraliseren en die je ook tijdens je zwangerschap kunt gebruiken. Deze geneesmiddelen zijn met dan wel zonder recept verkrijgbaar als kauwtablet of suspensie. Lees uiteraard wél altijd eerst even de bijsluiter!
Bv. Rennie kauwtabletten zijn verkrijgbaar bij drogist of apotheek (http://www.rennie.nl )
Minder leven voelen
Vanaf de 28e zwangerschapsweek zal je kindje een patroon gaan ontwikkelen in de bewegingen. Gemiddeld zal een baby 10 keer per dag bewegen, maar dit is voor elke zwangerschap anders. Wat voor jou een normaal patroon is vanaf de 28e week, zal gedurende de hele zwangerschap gelijk moeten blijven. Wanneer je baby plots minder beweegt dan je gewend bent, dan is dat zeker een reden om ons te waarschuwen. Zorg dat je iets eet en ga een uur in een ontspannen houding liggen, liefst op je zij. Indien de baby binnen dit uur nog steeds niet (goed) bewogen heeft, wacht dan niet af, maar neem nog diezelfde dag even contact op met ons op het spoednummer, liefst voor 16.00 uur. Wij zullen het hartje luisteren en je voor een extra controle naar het ziekenhuis sturen. Meestal is er niets aan de hand, maar soms is er toch een probleem; wanneer de baby om een of andere reden minder voedingsstoffen en zuurstof via de placenta krijgt, gaat hij minder bewegen om zo minder zuurstof en voedingsstoffen te verbruiken. In het ziekenhuis zal er om die reden een CTG gemaakt worden: de hartslag van de baby wordt gedurende minimaal een half uur geregistreerd. Het hartslagpatroon van het CTG geeft informatie over de conditie van de baby: gaat het om zuurstofnood of, wat veel vaker voorkomt, een wat luie dag van de baby. Tevens zal er een echo gemaakt worden om de ligging van de baby te beoordelen. Vaak heeft de baby tijdelijk een andere ligging aangenomen, waardoor zijn bewegingen minder goed te voelen zijn. Ook als je harde buiken hebt, kan het zijn dat je de baby minder goed voelt bewegen.
Misselijkheid
Misselijkheid is een onplezierig gevoel in de buik dat kan leiden tot braken.Vroeg in de zwangerschap kun je last hebben van misselijkheid. Dat komt door een hormoon dat ervoor zorgt dat de zwangerschap goed ontwikkelt (HCG- hormoon). Na ongeveer drie maanden wordt het werk van het HCG-hormoon overgenomen door andere hormonen en verdwijnt de misselijkheid in de meeste gevallen.
Leefmaatregelen:
- eet kleine maaltijden verdeeld over de dag
- neem voor het opstaan een licht verteerbaar ontbijt, bijv. een beschuitje
- neem de tijd voor het opstaan
- drink geen koolzuurhoudende dranken
- eet niet te vet
- neem rust
Indien de misselijkheid zo erg is dat je geen drinken meer binnen houdt en je veel minder kan plassen of je urine is donkerder van kleur, neem dan contact met ons op.
Naar boven
Moeder voor Moeders
Tijdens de eerste vier maanden van de zwangerschap bevat de urine van een zwangere vrouw een hormoon dat voor sommige vrouwen onmisbaar is om ook zwanger te worden. Moeders voor Moeders verzamelt deze urine en maakt daar een geneesmiddel van. Ook als je werkt kun je meedoen. Omdat alle beetjes helpen, help je al met de urine die je inzamelt op de mementen als je thuis bent. Het ophalen van de verzamelde urine kan discreet gebeuren. Aanmelden voor deelname kan al vanaf dat je overtijd bent (Uiterlijk in de 11e week van de zwangerschap). Een informatrice komt dan bij je langs voor verdere informatie. Aanmelden en informatie: Mevr. J. v.d. Linden, 0486-462459. email:Kijk voor meer informatie op de site van Moeders voor Moeders.
Moeheid
Vermoeidheid is een heel normaal verschijnsel tijdens de zwangerschap, vooral in het begin.Dan ben je vooral moe door de veranderde hormoonhuishouding. Ook kost het groeien van de baby erg veel energie voor je eigen lichaam.
Het beste is om er maar aan toe te geven:vroeg naar bed, een dag vrij en wat leuke dingen doen. De vermoeidheid zal in het tweede trimester verdwijnen.
Extreme vermoeidheid kan ook duiden op een daling van het ijzergehalte. Wij controleren daarom het ijzergehalte tijdens de zwangerschap. Bij een ijzertekort krijg je zo nodig medicijnen voorgeschreven.
Paracetamol
Bij koorts, griep, verkoudheid of hoofdpijn is het toegestaan om in de zwangerschap paracetamol te gebruiken. Gebruik paracetamol 500 mg, zonder coffeïne. Met een max. van 6 per dag.
Rhesusfactor
Waarom wordt je rhesusfactor gecontroleerd?Bij 85% van de bevolking is de rhesusfactor aanwezig. Het hebben van rhesuspositief bloed zegt iets over de aanwezigheid van een eiwitachtige stof in je bloed. Ontbreekt deze rhesusfactor dan is het bloed rhesusnegatief. Dus bij de eerste controle bij de verloskundige wordt er bij het bloedonderzoek ook de rhesusfactor bepaald.
Waarom is dat zo belangrijk?
Als een zwangere vrouw rhesusnegatief bloed heeft en haar man rhesuspositief bloed dan is het mogelijk dat zij een kindje kunnen krijgen met rhesuspositief bloed. Het bloed van moeder en kind (rhesusnegatief en –positief) mag niet met elkaar worden vermengd bij de bevalling. Het bloed van de moeder reageert vijandig op de rode bloedcellen van de baby. Dit kan tot rhesusziekte bij het kind leiden.
Rhesusprik
Als inderdaad blijkt dat het bloed van de moeder rhesusnegatief is wordt in de 32e week van de zwangerschap gecontroleerd of er antistoffen tegen de rhesusfactor in het bloed zitten. Tegelijkertijd krijg je ook een injectie anti-D-gamma-globine. Ook wordt direct na de bevalling bloed uit de navelstreng genomen om de rhesusfactor van de baby vast te kunnen stellen. Heeft het kind rhesuspositief bloed, dan gaat het moederbloed afweerstoffen aanmaken. Dat geeft bij een volgende zwangerschap met een rhesuspositief kind problemen; rhesusziekte. Bij elke bevalling is er kans op vermenging van bloed van de moeder en het kind. Daarom krijgt een rhesusnegatieve moeder na de geboorte van een rhesuspositief kind binnen 72 uur nogmaals een injectie met antistoffen tegen de rhesusfactor; een anti D-gamma- globine injectie behalve de anti D-gamma- globine injectie krijg je ook 1000IE immunoglobuline injectie.
Rhesusziekte
De antistoffen van een eerdere zwangerschap komen via de placenta bij het kind en breekt rode bloedcellen af, zodat je kindje op de wereld komt met bloedarmoede. Ernstige bloedarmoede bij het kind kan leiden tot hersenafwijkingen of zelfs het overlijden van het kind. Een baby met rhesusziekte krijgt na de bevalling met een wisseltransfusie nieuw bloed. Bij een ernstige vorm van rhesusziekte kunnen al tijdens de zwangerschap wisseltransfusies aan het kind worden gegeven.
Roken en zwangerschap
Roken in de zwangerschap brengt duidelijke risico's met zich mee. Zelf roken, maar ook veelvuldig verblijf in een rokerige omgeving kan een nadelige invloed op de zwangerschap hebben. In sigaretten zitten schadelijke stoffen. Ze zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta (moederkoek) en daardoor een verminderde zuurstof- en voedingstoffentoevoer naar het kind.Als gevolg van de verminderde doorbloeding en de afgenomen zuurstoftoevoer bestaat het risico dat de baby minder goed groeit. Kinderen van rokende moeders hebben daarom vaker een (te) laag geboortegewicht en worden ook vaker te vroeg geboren dan kinderen van niet-rokers. Tijdens hun eerste levensjaren hebben ze vaker ziekten aan de luchtwegen. Er zijn aanwijzingen dat wiegendood vaker voorkomt wanneer er in de omgeving van de baby gerookt wordt.
Het advies aan beide ouders luidt dan ook: stop met roken en vermijd zo veel mogelijk rokerige ruimten. Ophouden is voor velen moeilijk. Toch is stoppen beter dan minderen: zo voorkom je dat je terugvalt in je oude gewoonte.
Meer informatie vind je op de algemene site van stivoro.
Lees op www.babyfit.nl over de risico's van roken voor het (ongeboren) kind.
Naar boven
Sauna en zonnebank
Ga de eerste maanden liever niet in de sauna of onder de zonnebank. Je kunt de sauna en zonnebank liever vermijden in de eerste drie maanden van je zwangerschap. Dit vanwege de hoge temperaturen.Wil je toch de sauna in? Ga dan niet in de warmste, blijf niet te lang zitten en drink voldoende water.
Slecht slapen
Met name de laatste weken van de zwangerschap slapen zwangeren vaak slecht. Dit komt door het vaak moeten plassen, niet meer lekker kunnen liggen of niet in slaap kunnen komen.Drink ’s avonds niet al te veel zodat je iets minder vaak naar het toilet moet. Probeer met behulp van een kussentje tussen je benen, onder je buik of in je rug een zo prettig mogelijke houding te vinden. Elke slaaphouding is prima zolang jij je er goed bij voelt. Heb je last van niet in slaap kunnen komen, probeer dan voor het slapen gaan iets ontspannends te doen. Ga in een warm bad, drink warme melk, loop een klein rondje buiten, lees een ontspannend boek, vrij met elkaar. Ondanks al deze tips kan het slapen een probleem blijven. Probeer in dat geval overdag nog even te gaan liggen.
Spataderen
Spataderen komen regelmatig voor in de zwangerschap. Net als bij aambeien speelt progesteron hierbij een rol. Door dit hormoon worden de wanden van de aderen wat slapper. Verder wordt de bloedsomloop door de baarmoeder wat belemmerd, waardoor het bloed minder goed terug kan stromen naar het hart.Leefmaatregelen:
- vermijd langdurig staan, als dit onvermijdelijk is breng dan afwisselend het gewicht van de hakken op de tenen
- zorg voor voldoende beweging (zwemmen, wandelen of fietsen)
- draag geen knellende kousen of strak zittende kledingstukken
- neem regelmatig rust met de benen omhoog
- zit niet met de benen over elkaar
Sporten
Als zwangere kun je gewoon blijven sporten, welke sport je ook beoefend (enkel sporten met een groot risico op vallen raden we af). Belangrijk is om naar je eigen lichaam te luisteren en geen records te willen breken.Begin niet met een nieuwe sport tijdens je zwangerschap omdat je niet zo goed weet hoe je hier lichamelijk op reageert.
Denk erom dat je veel water drinkt tijdens het sporten.
Striae/striemen
Door de groei van de buik en de borsten kunnen de vezels in de huid soms scheuren. Dit wordt zichtbaar als paarse/roze lijnen op je buik/borsten. Deze lijnen worden striae of striemen genoemd. Het is niet pijnlijk en niet gevaarlijk. Sommige vrouwen ervaren wel jeuk ter hoogte van de striae.Niet iedere zwangere krijgt striae. Sommige zwangeren smeren een speciale striaecreme op hun buik en borsten. Helaas is niet bewezen dat dit werkt. Mochten de striae jeuken dan kun je mentholpoeder of mentholgel op de striae strooien/smeren.
Na de bevalling zullen de paarse/roze lijntjes langzaam in witte/parelmoerkleurige lijntjes veranderen. Ze gaan helaas dus niet meer helemaal weg.
Stuitligging
Er is sprake van een stuitligging als je baby met het hoofdje boven in je baarmoeder en met de billen (stuitje) naar beneden ligt. Dit is een minder gunstige positie voor de bevalling. Je gynaecoloog kan daarom proberen je kindje te draaien zodat het hoofdje beneden komt te liggen .
Soorten stuitliggingen
Er zijn verschillende soorten stuitligging:
- Onvolkomen stuitligging: uw baby ligt met de benen helemaal omhoog naast zijn of haar lichaam.
- Volkomen stuitligging: uw baby heeft de bovenbenen langs het lichaam gestrekt en heeft de knieën gebogen zodat de voeten naast de billen liggen. Uw baby zit in een soort kleermakerszit.
- Half onvolkomen stuitligging: uw baby ligt met een been gestrekt naar boven en met het andere been naar beneden zoals bij een volkomen stuitligging.
- Voetligging: uw baby ligt met een of beide benen gestrekt naar beneden, zodat een of twee voetjes onder de billen liggen.
Mogelijke oplossing
Afhankelijk van de periode van de zwangerschap waarin je je bevind heb je vaak een goede kans dat je kindje alsnog spontaan naar de juiste positie draait. Er zijn een aantal mogelijkheden die de kans positief kunnen beïnvloeden. Vanaf week 33 tot en met week 36 is de kans dat je kindje draait ongeveer 50%. In deze periode vergroot moxa-therapie dit percentage naar 75%.
Moxa-therapie is een behandelmethode die in Nederland nog relatief weinig bekendheid geniet. Drieduizend jaar geleden behandelden Chinese acupuncturisten voor het eerst zwangere vrouwen met moxa-therapie. Veel wetenschappelijk onderzoek heeft ervoor gezorgd dat acupunctuur in het westen steeds bekender en vertrouwder werd. In de JAMA (Journal of American Medical Association) stond in 1998 een studie over moxa-therapie bij zwangere vrouwen in het westen.
De studie in de JAMA heeft bijgedragen aan de toenemende belangstelling in Nederland voor deze behandelwijze. In de studie stond namelijk dat de kans dat een baby spontaan draait, met moxa-therapie tijdens de 33ste tot de 36ste week, vergroot wordt van 50% naar 75%.
Dat betekent dat er in Nederland jaarlijks 1750 minder baby's in stuitligging geboren hoeven te worden als de moeders tussen de 33ste en 36ste week moxa-therapie krijgen. Dus 1750 vrouwen meer kunnen een natuurlijke bevalling hebben.
Uiteraard is het ook mogelijk om op natuurlijke wijze te bevallen als je kindje in stuitligging ligt maar moxa-therapie is een pijnloze, eenvoudig aan te leren behandelmethode, die de aanstaande ouders zelf thuis kunnen uitvoeren. Op de website www.stuitlig.nl kunt u lezen hoe deze behandeling in zijn werk gaat. Het aanleren van de behandeling kan op twee manieren. U kunt tijdens een persoonlijk consult, samen met uw partner de behandeling aanleren. Het is erg belangrijk dat uw partner bij de instructie aanwezig is, omdat deze bestaat uit het verwarmen van een acupunctuurpunt op de kleine teen. Deze teen is na 33 weken zwangerschap door het buikvolume moeilijk bereikbaar en derhalve is uw partner de aangewezen persoon de behandeling uit te voeren. U kunt echter ook de instructie DVD bestellen. Op deze DVD ziet u hoe de behandeling in zijn werk gaat. De behandeling is zo eenvoudig dat de ervaring leert dat dit ook een prima manier is om de behandeling aan te leren.
Ook op deze website kun je meer info vinden over stuitliggingen.
Toxoplasmose
Dit is een infectie die wordt veroorzaakt door een parasiet. Deze parasiet kan onder andere voorkomen in de uitwerpselen van katten. Hij kan ook zitten in rauw of onvoldoende gaar vlees, zoals gehakt, filet americain, fricandeau, ossenworst en rosbief. Vlees als rauwe ham, rookvlees, bacon en salami mag je weer wel eten, want dat heeft een speciale behandeling ondergaan.Misschien heb je al lang toxoplasmose gehad, zonder dat je het wist. Zelf merk je er namelijk nauwelijks iets van. Heb je eenmaal toxoplasmose gehad, dan ben je er immuun voor geworden en is er niets aan de hand. Als je echter tijdens de zwangerschap voor het eerst besmet wordt, kan dit gevaarlijk zijn voor je baby.
Vooral tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap.
Neem je voorzorgsmaatregelen:
- draag handschoenen als je in de tuin werkt
- was alle groenten heel zorgvuldig
- eet geen rauw of halfrauw vlees
- verschoon geen kattenbakken, tenzij met handschoenen aan.
Transpireren
Door de wat verhoogde stofwisseling kunnen zwangere vrouwen meer transpireren dan anders.Dagelijks douchen, het gebruik van deodorant en het dragen van ademende, niet synthetische stoffen, kunnen helpen transpiratiegeur te voorkomen.
Uitgerekende datum
Als je nog maar net bevrucht bent, zit je toch al in de derde week van je zwangerschap. De eerste twee weken worden namelijk ook meegerekend, hoewel je dan nog niet zwanger bent. Waarom? Dat is om zo nauwkeurig mogelijk uit te rekenen wanneer de baby geboren zal worden. Je weet namelijk nooit wanneer je bevrucht bent, maar je weet meestal wel wanneer je laatste menstruatie was. Wil je uitrekenen wanneer je kind geboren zal worden, dan moet je de eerste dag van die laatste menstruatie als uitgangspunt nemen. Als je daar 280 dagen (ofwel veertig weken) bij optelt, weet je vrij nauwkeurig wanneer je baby ter wereld komt.
Vaginale schimmelinfecties
Tijdens zwangerschap neemt de hoeveelheid vaginale afscheiding vaak toe. Dit is normaal en hier hoeft u niets aan te doen.Wanneer u echter last heeft van jeuk, roodheid of branderigheid in of rond de vagina en de afscheiding is anders van kleur en geur, dan heeft u waarschijnlijk een vaginale infectie. Bijna iedere vrouw maakt dit wel eens mee in haar leven. Tijdens de zwangerschap is de kans hierop alleen groter doordat er veranderingen optreden in de vagina. Hierdoor kunnen bacteriën en schimmels die normaal in de vagina aanwezig zijn en daar gewoonlijk bescherming bieden, nu een ontsteking veroorzaken.
Leefmaatregelen:
- draag geen strakke broeken
- draag geen synthetisch maar katoenen ondergoed
- was uzelf elke dag van onderen, maar niet met zeep
- gebruik geen vaginale deodorant
- draag geen inlegkruisjes, dit is namelijk een broedplaats voor schimmels
- om te voorkomen dat een vaginale infectie terugkomt was u handdoeken en ondergoed op 90 graden
- raadpleeg uw huisarts bij jeuk, kleur of geur veranderingen, behandeling is in de zwangerschap goed mogelijk
Verlof
Iedere vrouw heeft wettelijk recht op 16 weken zwangerschapsverlof. Meestal gaat dit verlof 6 weken voor de uitgerekende datum in en loopt het tot en met 10 weken na de daadwerkelijke bevallingsdatum.Je kan het zwangerschapsverlof enigszins flexibel opnemen door bijvoorbeeld wat later te stoppen met werken. Ook kan je het uitbreiden met vakantiedagen. Uiteraard is het van belang om dit tijdig met je werkgever of uitkerende instantie te bespreken en vast te leggen. Bespreek met je werkgever ook de mogelijkheden van ouderschapsverlof.
Kijk ook op de site van het ministerie van SZW: Zwangerschaps- en bevallingsverlof en ouderschapsverlof
Verstopping
Door de tragere darmbewegingen wordt er meer vocht aan de ontlasting onttrokken. De belangrijkste manieren om verstopping te voorkomen, zijn:
- beweging
- vezels
- vocht
Een korte wandeling (lopend kleine boodschappen doen, een brief posten) wekt vaak de aandrang op.
Ontspan je als je buikpijn hebt, door op bed te gaan liggen, je handen op je buik te leggen en een langzame buikademhaling toe te passen. Wrijf zo nodig over je buik, waarbij je met zachte druk een ronde beweging maakt. Beweeg daarbij altijd met de klok mee (de darmen liggen gedeeltelijk in een cirkel en de poep beweegt in de richting van de klok).
Het eten van voeding die veel ruwvezelstof bevat. Vezels krijg je onder andere door het eten van bruin brood (in plaats van wit brood), groente en fruit. Met name (gewelde) pruimen voor het slapen gaan en kiwi’s en sinasappels werken goed. Eet liever geen bananen.
Drinken van voldoende vocht kan helpen. Zemelen helpen alleen wanneer er extra veel water wordt gedronken, anders werken ze averechts.
Bekende huismiddeltjes zijn, het drinken van een glas lauw water of kop thee op de nuchtere maag, dus voor het ontbijt.
Ook het drinken van frambozenblad-thee, maakt dat je minder snel last van verstopping zult hebben.
Eet gewelde pruimen voor het naar bed gaan (drink ook het sap!), en eet tussendoor gedroogde vijgen, Biogarde yoghurt, en lijnzaad in plaats van je haverzemelen.
Vliegreizen
Tot 34 weken kun je bij een normaal verlopen zwangerschap zonder problemen vliegen. Dit kan echter per vliegtuigmaatschappij verschillen. Raadpleeg daarom de maatschappij waarbij je je ticket hebt geboekt.Vanaf de 30e week vragen de meeste maatschappijen je om een verklaring van je verloskundige. We kunnen er een voor je opstellen. Zorg dus dat je deze bij je hebt wanneer je gaat inchecken.
Vocht vasthouden
Het is normaal dat je in de zwangerschap last krijgt van dikke vingers en voeten; je houdt meer vocht vast. Met name in warme zomermaanden komt dit vaak voor. Belangrijk is goed te blijven drinken en voeten regelmatig even hoog te leggen zodat het vocht weer wat uit de benen kan zakken. Doe op tijd je ringen af zodat die niet vast gaan zitten. Na de bevalling zal het vocht langzaam weer verdwijnen.Soms is vocht vasthouden een teken van een hoge bloeddruk. Vaak gaat het dan gepaard met andere klachten zoals hoofdpijn, sterretjes zien, je niet lekker voelen. Wanneer je hier last van hebt, meldt dit je verloskundige dan direct. Zij controleert dan je bloeddruk en je urine.
Vrijen
Gemeenschap tijdens de zwangerschap is niet schadelijk of gevaarlijk. Je mag dus gewoon vrijen tijdens de zwangerschap. Het kan echter wel zo zijn dat jij of je partner tijdens de zwangerschap minder zin hebt om te vrijen. Dit kan met angst te maken hebben, met jezelf onaantrekkelijk vinden, door het niet kunnen vinden van een prettige houding of door een veranderde hormoonhuishouding. Maak dit in ieder geval bespreekbaar met de ander zodat jullie een oplossing kunnen vinden en er begrip en respect blijft bestaan. Het kan echter ook zo zijn dat je juist meer zin in seks hebt door de hormonen en door de toegenomen doorbloeding van de geslachtsorganen.Na de gemeenschap kun je als zwangere wat harde buiken krijgen; dit is normaal. Wanneer dit niet vanzelf afzakt, kun je een warm bad of warme douche nemen of een warme kruik op je buik leggen. Soms verlies een paar druppeltjes bloed na het vrijen door kleine bloedinkjes aan de baarmoedermond. Ook dit is normaal tijdens de zwangerschap en kan geen kwaad.
De vijfde ziekte
De vijfde ziekte (erythema infectiosum) is het gevolg van een besmetting met het parvo-virus B19. Dit virus kennen we nog niet zo lang. Het veroorzaakt vaak chronische bloedarmoede bij mensen met een gebrekkige weerstand. Als je de ziekte eenmaal gehad hebt, ben je je leven lang beschermd.De vijfde ziekte uit zich als 'algemeen ziek zijn': koorts, je ziek voelen, spierpijn, hoofdpijn en jeuk, met na ongeveer een week een vlekkerig gezicht (appelwangen). Later kan dat ook over de rest van het lichaam voorkomen. Bij volwassenen gaat de vijfde ziekte tevens gepaard met gewrichtsklachten op (pijn, stijfheid).
Ongeveer 1% van alle zwangeren maakt tijdens de zwangerschap een infectie met het parvo-virus door. Als u de kans op besmetting wilt vermijden, blijf dan uit de buurt van zieke kinderen. Ze dragen het over via druppeltjes uit mond en neus (hoesten, praten, snottebellen).
Als u zelf al kinderen hebt, loopt u risico om via uw eigen kind besmet te raken. Dat is eigenlijk niet te vermijden, want voordat je ziet dat je kind ziek is, is het al besmettelijk.
Risico: bij een besmetting met het parvo-virus in de eerste helft van de zwangerschap (20 weken) bestaat het risico op een miskraam. Een eerder opgelopen infectie kan wel pas in de tweede helft tot de sterfte van de baby leiden. Pasgeborenen hebben geen verschijnselen.
Waterpokken
De kinderziekte waterpokken (varicella) wordt veroorzaakt door het varicella-zoster-virus. Net als gordelroos (herpes zoster) is het een virus uit de herpes-groep.De eerste keer dat je besmet raakt met varicella-zoster, krijg je waterpokken. Waterpokken krijg je meestal maar één keer, maar het virus blijft wel in je lichaam.
Een volgende keer manifesteert het zich als gordelroos. Als je volwassen bent wanneer je waterpokken krijgt, ziet de ziekte er veel heftiger uit (met complicaties als longontsteking of hersenontsteking) dan wanneer je kind bent. Geen pretje dus.
Het is belangrijk om te weten of je waterpokken hebt gehad als kind. Als dat niet geval is, moet je voorkómen dat je in aanraking komt met het virus: niet in de buurt van zieke kinderen komen dus. Het virus verspreidt zich door de lucht. Ook een hand geven aan een besmet kind kan tot besmetting leiden, of wanneer je een handdoek of zakdoek gebruikt waar het virus in zit.
Risico: een besmetting van de baby in de buik, kan in zeldzame gevallen leiden tot afwijkingen (misvormingen aan armen en benen, oogafwijkingen).
Als de moeder de ziekte krijgt in de periode van 5 dagen voor de bevalling tot 2 dagen erna, raakt de baby besmet en moet hij behandeld worden om ernstige gevolgen te voorkomen.
Zon(nebank)
Je mag onder de zonnebank, maar doe dat met mate. Tijdens de zwangerschap kan de pigmentatie van je huid veranderen waardoor je bruine en wat vlekkerige verkleuringen kunt krijgen. De zonnebank (of uitgebreid zonnen) kunnen deze verkleuringen versterken. Na de bevalling duurt het dan langer voor ze weer verdwenen zijn.Zie ook zwangerschapsmasker.
Zwangerschapsmasker
Onder invloed van hormonen en zonlicht kan een vlekkerige, geelbruine huidverkleuring ontstaan. Probeer dit te voorkomen door een sunblock te gebruiken als je de zon ingaat, of nog beter probeer de zon te vermijden door onder een parasol te gaan zitten.
Zwangerschapscursus
Wij adviseren iedereen om een zwangerschapscursus te volgen,eventueel samen met je partner. Bij de meeste cursussen ligt de nadruk op het verloop van een normale bevalling en op ademhalingstechnieken die je kunnen helpen bij het opvangen van je weeën. Je wordt tijdens de bevalling dan wel begeleid door de verloskundige; het opvangen van de weeën moet je grotendeels zelf doen. Het is heel fijn als je dat samen met je partner hebt geleerd. Hij of zij kan je dan zo goed mogelijk ondersteunen en helpen ontspannen.
Kijk voor zwangerschapscursussen in de Gouden Gids onder zwangerschapsbegeleiding.
Onderstaand enkele uit het assortiment:
- Zwangerschapsyoga
Deze cursus kun je alleen of samen met je partner volgen. De nadruk ligt met name op ontspanningsoefeningen, ademhalingstechnieken en eenvoudige massage. De zwangerschapsduur van je medecursisten verschilt. Vraag voor meer informatie je verloskundige.
Yogadocente Maaike Chavanu (0486-475591)
- Zwangerschapsgymnastiek
Deze cursus wordt onder andere verzorgd door de Stichting Pantein. Je krijgt ontspanningsoefeningen om de weeën op te vangen. Je komt in contact met andere zwangeren, die bijna even ver zijn in de zwangerschap als jij. In principe is de cursus alleen voor vrouwen, maar er is één avond waarbij je partner is uitgenodigd. Opgeven kan door middel van het formulier dat vóór in het boekje van de thuiszorg zit. Dit boekje krijg je thuisgestuurd na aanmelding van de kraamzorg.
- Haptonomie
Haptonomie is de wetenschap van de tast en het gevoel. De cursus wordt bij voorkeur aan beide ouders gegeven. Er wordt geprobeerd contact te leggen met het kindje. Daarnaast worden ademhalingsoefeningen doorgenomen. De cursus bestaat meestal uit 4 à 5 bijeenkomsten voor de bevalling en één nadien. Vraag voor meer informatie je verloskundige.
Haptonomie door Nienke van Wieringen (024-3580589)
- Aqua zwangerschapsgym
Hierbij krijg je oefeningen, gericht op de zwangerschap en bevalling, maar dan in het water. Je kunt deze cursus tot het einde toe volgen want onder water kun je je makkelijker bewegen omdat je een stuk lichter bent. Vraag voor meer informatie je verloskundige.
Onder andere in Mill en Nijmegen.
- Cursus 'Samen bevallen'
Meer informatie over deze cursus en ook de contactgegevens zijn op de praktijk verkrijgbaar.
Cursus Samen bevallen, Regio Nijmegen (024-3770403)
Regio NO Brabant (0485-470106)
- Zwanger Fit
Is bedoeld voor de sportieve en gezonde zwangere vrouw. Onder deskundige leiding volgt u een verantwoord sportprogramma, waarbij rekening wordt gehouden met lichamelijke veranderingen die zich tijdens de zwangerschap voordoen. Er wordt gebruik gemaakt van moderne fitnessapparatuur, waardoor u op uw eigen niveau mee kunt doen.
Zwanger Fit wordt als cursus aangeboden. U kunt gedurende de hele zwangerschap instromen en u kunt zich het hele jaar opgeven indien er plaats is.
Radboud Universitair Sportcentrum Telefoon: (024) 361 23 92
Zwangerschapsverklaring
Jouw werkgever zal om een zwangerschapsverklaring vragen. Dit is een door ons ondertekende verklaring waarop de vermoedelijke bevallingsdatum vermeld staat. Deze verklaring is nodig voor je zwangerschaps- en bevallingsverlof. Heb je de verklaring eerder nodig dan je eerstvolgende afspraak, dan kan je ons daar over bellen tijdens het telefonisch spreekuur en dan leggen wij de verklaring voor je klaar in het postvak.Voor meer informatie kun je terecht op www.minszw.nl of www.verlofregelingen.szw.nl .